Thứ ba, 01/09/2020 | 16:20 GMT+7 - Xem: 114

Dưới lá cờ độc lập

Cách đây đúng 75 năm, ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam). Từ đây, lịch sử dân tộc Việt Nam đã sang trang mới, bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do. Đó là thành quả cách mạng vĩ đại của tinh thần đoàn kết triệu người như một của dân tộc Việt Nam.

Phía sau thời khắc lịch sử

Cách mạng Tháng 8 thành công, Sở Công an Bắc bộ được thành lập với nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng, ông Phạm Gia Đốc được vinh dự đảm nhiệm chức vụ Đội trưởng CA của đơn vị.

Tới giờ, khi đã ở tuổi 97 nhưng ông Đốc vẫn nhớ cảm xúc khi được GĐ Sở CA Bắc Bộ Chu Đình Xương trực tiếp giao nhiệm vụ bảo vệ lễ đài trong ngày Quốc khánh (2-9-1945). Giở lại tấm ảnh đen trắng, ố màu thời gian, được lưu giữ như một bảo vật vô giá của gia đình, ông Phạm Gia Đốc xúc động chia sẻ, đó là nhiệm vụ cao cả, thiêng liêng và đáng tự hào.

“Cách 2 ngày trước khi diễn ra sự kiện, ông Chu Đình Xương là GĐ phổ biến lấy một số đội, tôi là một trong số đội ấy. Còn anh đội mũ phớt, đứng đằng trước là anh Dương, tôi đứng cạnh. Giao việc cho chúng tôi, các anh chỉ phổ biến làm sao bảo vệ cho an toàn lễ đài. Khi đến đó có người chỉ huy hướng dẫn. Một mặt thì vui, nhưng một mặt thì lo lắng đi bảo vệ một lễ đài quan trọng như thế”, ông Phạm Gia Đốc cho biết.

Do tính chất đặc biệt của nhiệm vụ cần bảo đảm bí mật, ông Phạm Gia Đốc và đồng đội chỉ được thông báo trước hôm diễn ra lễ Tuyên ngôn độc lập đúng hai ngày. Nhận thức được đó là nhiệm vụ quan trọng và chỉ giao cho những người tin tưởng, ông Phạm Gia Đốc cũng hồi hộp, lo lắng vì mục tiêu phải bảo vệ an toàn lễ đài, nhất là trên đó sẽ có những người quan trọng và phía dưới là hàng triệu quần chúng nhân dân. Để đảm bảo an toàn trong mọi tình huống, ông đã ra Quảng trường Ba Đình nhiều lần, quan sát từng vị trí.

Ông Đốc kể lại: “Trước hôm làm xong lễ đài, chúng tôi đã lên xem lễ đài và mình cũng nhìn cả những cảnh ở đấy để làm sao mà bảo vệ. Buổi chiều ngày 2-9 trước 2 giờ bắt đầu thì tôi đến trước 1 tiếng. Được giao đứng đấy, vòng tôi là vòng thứ 2, vòng thứ nhất là vòng của Giải phóng quân, các ông mặc quần áo vàng, quần sóc. Còn chúng tôi lực lượng thứ 2 là của Sở CA Bắc bộ, đứng ngoài mặc quần áo trắng”.

Ngày đặc biệt cũng đến, Lễ mít tinh diễn ra từ lúc 14g ngày 2-9-1945 nhưng ông Đốc cùng mọi người trong tổ bảo vệ lễ đài của Sở CA Bắc bộ có mặt từ buổi sáng để chuẩn bị. Cả đội mặc đồng phục trắng, đứng cách khu vực lễ đài chỉ vài mét. Thực hiện nhiệm vụ nhưng ông cũng háo hức muốn biết ai ở trên đó, và nhất là giây phút nghe giọng Bác cất lên, đọc những câu đầu tiên trong Tuyên ngôn độc lập: “Hỡi đồng bào cả nước!”… ông đã cố kìm nén niềm hạnh phúc vô cùng, để giữ thái độ bình tĩnh, tập trung, nghiêm trang thực hiện nhiệm vụ.

Đồng thời bao quát tầm mắt đề phòng về phía trước, phát hiện những biểu hiện không bình thường của những kẻ có thể trà trộn trong biển người ở Quảng trường để gây rối.

Ông Phạm Gia Đốc kể lại: “Lúc xe của Bác đến, chạy từ đường Quán Thánh vào. Chỗ chúng tôi đứng là ở cạnh, xe vào đằng sau. Tôi chỉ biết xe đến chứ mình cũng không biết những ai cả, vì không được nhìn lên, chỉ biết đứng im như tượng gỗ. Về sau Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập hỏi “Đồng bào nghe rõ không”, đồng bào trả lời rõ. Trong lòng tôi trào dâng lên niềm tự hào lớn lao…”.

duoi la co doc lap
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2-9-1945.  Ảnh tư liệu

Hoàn thành lời thề độc lập

“Thế hệ chúng tôi có may mắn đặc biệt trong đời là được trực tiếp nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập ở Quảng trường Ba Đình”, Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, bồi hồi nhớ lại buổi chiều ngày 2-9-1945.

Từ khi còn là học sinh trường Bưởi (nay là trường Chu Văn An, Hà Nội) ông Cư đã bí mật tham gia lưu hành sách, báo, truyền đơn cho Mặt trận Việt Minh. Tháng 4-1944, ông bị Pháp bắt giam tại xà lim Thanh Hóa.

Đến khi Nhật đảo chính Pháp ông cùng các bạn phá tù, thoát ra ngoài tiếp tục hoạt động ở địa phương. Sau ngày 19-8, nghe tin Tổng khởi nghĩa thành công, Cách mạng giành chính quyền ở Hà Nội, ông vội vã trở ra để nhận nhiệm vụ bảo vệ lễ độc lập.

Lúc đó, Thành ủy Hà Nội lập ba trung đội tự vệ chiến đấu, gồm một trung đội nữ, hai trung đội nam bảo vệ an ninh TP. Ông Cư được cử làm trung đội trưởng. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho lễ độc lập, ba vòng bảo vệ được thiết lập. Các đơn vị giải phóng quân từ chiến khu về Hà Nội trực tiếp bảo vệ lễ đài ở vòng trong. Sở CA Bắc Bộ đứng ở vòng hai, dưới chân lễ đài, bảo vệ các thành viên Chính phủ lâm thời.

Đội tự vệ chiến đấu cứu quốc thành Hoàng Diệu bảo vệ vòng ngoài cùng. Từ mấy hôm trước, tự vệ đã rà soát nhiều lần toàn bộ quảng trường để phòng vật liệu gây cháy nổ. Trung đội của ông Cư chịu trách nhiệm bảo vệ tuyến đường ở phía Nam từ Cột cờ Hà Nội đến Quảng trường Ba Đình.

Từ sáng sớm ngày 2-9, hàng vạn người dân Hà Nội từ mọi ngả đường, mang theo cờ hoa, biểu ngữ, nô nức đổ về Quảng trường Ba Đình. Ông Cư và lực lượng tự vệ có mặt từ sớm. 2g chiều, công tác chuẩn bị đã xong, đoàn xe Chính phủ lâm thời từ từ tiến vào quảng trưởng Ba Đình, giữa rừng cờ hoa, biểu ngữ. Không chỉ ông Cư mà hàng vạn người dân có mặt khi đó đều hồi hộp chờ đợi. Đứng ở xa, nên ông Cư chỉ thấy thấp thoáng một ông cụ ăn mặc giản dị, dẫn đầu đoàn bước lên lễ đài. Vừa làm nhiệm vụ ông Cư vừa chăm chú hướng về phía lễ đài lắng nghe.

“Hỡi đồng bào cả nước”, khi giọng đọc pha âm sắc miền Trung của Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu vang lên trên loa truyền thanh, thì ông Hoàng Phương (sau này là Trung tướng, Chính ủy Bộ Tư lệnh Phòng không - không quân), mới ghé vào tai ông Cư, nói: “Cậu có biết không, ông cụ là Nguyễn Ái Quốc đấy”. “Nghe vậy, tôi sung sướng vỡ òa, chực trào nước mắt. Vậy là Nguyễn Ái Quốc đã về nước, sau bao năm bôn ba tìm đường cứu nước”, ông Cư nhớ lại.

Từng lời trong bản Tuyên ngôn độc lập thấm vào trong trí nhớ của ông Cư. Nhưng điều ông ấn tượng nhất là sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập xong, buổi lễ kết thúc bằng những lời thề độc lập vang rền khắp quảng trường.

Ba mươi năm sau, trưa ngày 30-4-1975, với tư cách là phái viên của Tổng cục Chính trị cùng đoàn quân giải phóng tiến vào đến thềm Dinh Độc Lập ở Sài Gòn, ông Cư ôm lấy đồng đội, trào nước mắt nói “Chúng ta đã hoàn thành lời thề độc lập năm xưa”. Đó là lúc ông nhớ lại lúc giơ tay hô vang “Xin thề!” ở quảng trường Ba Đình mùa thu năm 1945.

Theo báo Pháp luật & xã hội