Thứ ba, 20/08/2019 | 16:10 GMT+7 - Xem: 3,911

Giáo trình Phân tích sự kiện quốc tế

Cuốn "Giáo trình Phân tích sự kiện quốc tế" do Thiếu tướng, GS.TS. Đặng Trí Dũng – Giám đốc Học viện Khoa học Quân sự (Chủ biên) được tiếp cận từ góc độ khoa học chính trị, bằng phương pháp chung là nghiên cứu quan hệ quốc tế, nghiên cứu các động thái và đưa ra quy trình cụ thể, cần thiết để phân tích một sự kiện trong đời sống quốc tế. Mục tiêu của cuốn giáo trình này là cung cấp đầy đủ cho người đọc và người học các kiến thức cũng như kỹ năng về phân tích sự kiện quốc tế, qua đó góp phần nâng cao khả năng nghiên cứu quan hệ quốc tế nói chung cũng như nghiên cứu một trường hợp hay sự kiện quốc tế cụ thể nào đó; cung cấp những kiến thức cơ bản về các vấn đề có liên quan đến sự kiện quốc tế và việc phân tích sự kiện quốc tế, đồng thời, khơi gợi sự tìm tòi, học hỏi và ứng dụng thông qua các câu hỏi và bài tập thực hành cụ thể cho từng phần.

Kể từ khi thế giới bước vào thời kỳ hậu chiến tranh lạnh đến nay, xu thế toàn cầu hóa bước sang giai đoạn mới cùng với kỷ nguyện cách mạng công nghiệp 4.0 – thời kỳ công nghệ số, quốc tế đã chứng kiến những thay đổi nhanh chóng và khó lường. Song song với lợi ích mà cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại, quá trình này cũng khiến các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách đối ngoại của các nước gặp nhiều thách thức lớn liên quan đến vấn đề quốc tế đang diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, không nhiều người hiểu rõ các thách thức đang diễn ra mặc dù ngày càng có nhiều người tham gia vào quá trình phân tích và tổng hợp các diễn biến đó. Vì thế, việc nắm chắc các kỹ năng phân tích sự kiện quốc tế là điều thiết yếu đối với hầu hết các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia nghiên cứu quốc tế.

Tuy nhiên, trong chuyên ngành Quan hệ quốc tế, môn Phân tích sự kiện quốc tế, cho đến nay, vẫn được nhìn nhận là một môn học mới, chưa được triển khai rộng khắp tại các cơ sở đào tạo ở Việt Nam. Môn học này mới được đưa vào giảng dạy tại một số cơ sở đào tạo như Học viện Ngoại giao, Học viện Khoa học Quân sự... Mỗi cơ sở đào tạo lại căn cứ vào chuẩn đầu ra của mình để xây dựng nội dung chương trình giảng dạy phù hợp với đối tượng được đào tạo là sinh viên hệ Cử nhân hoặc học viên hệ Thạc sĩ. Cuốn Giáo trình Phân tích sự kiện quốc tế được tiếp cận từ góc độ khoa học chính trị, bằng phương pháp chung là nghiên cứu quan hệ quốc tế, nghiên cứu các động thái và đưa ra quy trình cụ thể, cần thiết để phân tích một sự kiện trong đời sống quốc tế.

Mục tiêu của cuốn giáo trình này là cung cấp đầy đủ cho người đọc và người học các kiến thức cũng như kỹ năng về phân tích sự kiện quốc tế, qua đó góp phần nâng cao khả năng nghiên cứu quan hệ quốc tế nói chung cũng như nghiên cứu một trường hợp hay sự kiện quốc tế cụ thể nào đó. Hiện nay, có thể nói, ở Việt Nam vẫn chưa có nhiều tài liệu chính thống về kỹ năng phân tích sự kiện quốc tế, vì thế, trong cuốn sách này, nhóm tác giả cố gắng cung cấp những kiến thức cơ bản về các vấn đề có liên quan đến sự kiện quốc tế và việc phân tích sự kiện quốc tế, đồng thời, khơi gợi sự tìm tòi, học hỏi và ứng dụng thông qua các câu hỏi và bài tập thực hành cụ thể cho từng phần.

Đối tượng chính sử dụng giáo trình này là sinh viên đại học. Ngoài ra, các học viên cao học và nghiên cứu sinh các chuyên ngành Quan hệ quốc tế, Quốc tế học hoặc Khoa học chính trị và một số chuyên ngành có liên quan khác cũng có thể tham khảo.

Giáo trình gồm 9 chương, được trình bày một cách tổng thể và lôgích, bắt đầu từ những khái niệm, lý thuyết liên quan đến vấn đề, sau đó là kỹ năng xử lý vấn đề.

Chương 1 làm rõ khái niệm, bản chất của sự kiện quốc tế và những kỹ năng cần thiết đối với nhà nghiên cứu khi tiến hành phân tích sự kiện quốc tế.

Chương 2 đề cập các phương pháp nghiên cứu quan hệ quốc tế nói chung và khả năng ứng dụng của các phương pháp này trong phân tích sự kiện quốc tế. Tiếp cận so sánh là cách được vận dụng nhằm làm rõ các nội dung của chương.

Chương 3 nêu quy trình tổng thể và các bước cần triển khai khi tiến hành phân tích sự kiện quốc tế, đồng thời cũng làm rõ những vấn đề mà nhà nghiên cứu cần lưu tâm trong từng bước phân tích sự kiện quốc tế. Đây là chương nền tảng giúp các nhà nghiên cứu hiểu các bước cụ thể cần triển khai.

Chương 4 đề cập và nhấn mạnh vai trò của thông tin đối với việc phân tích sự kiện quốc tế. Bên cạnh đó, chương này cũng làm rõ kỹ năng thu thập và cách xử lý thông tin khi phân tích sự kiện quốc tế, trong đó có chỉ ra những ưu điểm và nhược điểm của từng phương pháp.

Chương 5 trình bày khái niệm, tầm quan trọng của việc làm đại sự ký đối với công tác tác chiến và việc triển khai phân tích sự kiện quốc tế. Đồng thời, những yêu cầu và quy trình làm đại sự ký trong phân tích sự kiện quốc tế cũng được trình bày cụ thể.

Chương 6 tập trung nêu và phân tích khái niệm, tầm quan trọng của kỹ năng quan sát cũng như các yêu cầu đối với người phân tích sự kiện quốc tế. Bên cạnh đó, nội dung của chương cũng đề cập cụ thể quy trình quan sát trong phân tích sụ kiện quốc tế.

Chương 7 đề cập khái niệm, tầm quan trọng của cách tiếp cận có tư duy và tính khách quan của nhà nghiên cứu khi phân tích sự kiện quốc tế. Những yếu tố ảnh hưởng đến cách tiếp cận có tư duy và tính khách quan cũng như cách áp dụng hai yếu tố này trong phân tích sự kiện quốc tế cũng là nội dung được làm rõ trong chương này.

Chương 8 giúp người học, người đọc nắm được dạng thức làm biên bản trình bày nội dung tổng hợp thông tin trong quá trình phân tích sự kiện quốc tế; làm rõ các yêu cầu và những điểm cần lưu ý khi làm biên bản trong phân tích sự kiện quốc tế.

Chương 9 đề cập khái niệm, yêu cầu, nội dung và các hình thức trình bày kết quả phân tích sự kiện quốc tế trong tương thích với các dạng thức trình bày kết quả nghiên cứu của một công trình nghiên cứu khoa học thuộc chuyên ngành Quan hệ quốc tế.

Ngoài ra, để giúp người học và độc giả dễ dàng nắm bắt, tìm hiểu nội dung chính, mỗi chương sẽ trình bày mục tiêu bài học ở ngay đầu mỗi chương dưới dạng Hộp mục tiêu. Sau mỗi chương là phần câu hỏi nhằm gợi mở một số vấn đề để thảo luận và phân tích sâu hơn. Cuối cùng là phần bài tập thực hành nhằm củng cố cũng như vận dựng kiến thức đã học vào thực tiễn phân tích sự kiện quốc tế. Phần phụ lục sẽ là một số ví dụ minh họa cho các nội dưng được đề cập trong toàn bộ cuốn sách.

Một điểm đáng lưu ý khác của cuốn giáo trình này là nó được xây dựng dựa trên sự kế thừa lý thuyết của ngành Quan hệ quốc tế đã được giảng dạy ở một số cơ sở đào tạo như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Ngoại giao, Học viện Khoa học Quân sự, kết hợp với phần bài tập thực hành được xây dựng dựa trên sự tham gia đóng góp của các sinh viên chuyên ngành tại Học viện Ngoại giao.

Mặc dù đã rất nỗ lực trong quá trình biên soạn, song cuốn Giáo trình Phân tích sự kiện quốc tế chắc chắn vẫn còn những thiếu sót. Vì vậy, nhóm tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các nhà nghiên cứu, các bạn sinh viên, học viên và bạn đọc để cuốn giáo trình được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau.

 

Trích Giáo trình Phân tích sự kiện quốc tế - Thiếu tướng, GS.TS. Đặng Trí Dũng – Giám đốc Học viện Khoa học Quân sự (Chủ biên)